ข้อคิดจากเซียนหมากรุก
28 NOV 2020

Author: Sorakrit Punthumontree

เซียนหมากรุกผู้หนึ่ง ซึ่งทางสมาพันธ์หมากรุกโลก ได้จัดให้เป็นนักหมากรุกสากลอันดับ 1 ของประเทศไทย ได้เล่าให้ผู้เขียนฟังว่า ในการเดินหมากแต่ละครั้งนั้น เขาจะต้องวิเคราะห์ก่อนว่า มีกี่แนวทางที่ตนเองสามารถเดินได้ และในแต่ละทางนั้น คู่แข่งจะตอบโต้หรือเดินหมากอย่างไรได้บ้าง หลังจากนั้น จึงเปรียบเทียบในแต่ละแนวทางว่าแนวทางไหนดีที่สุด ก่อนตัดสินใจเดินหมาก ซึ่งลำดับการคิดเช่นนี้ จะถือปฏิบัติเป็นปกติวิสัย

      แนวคิดในการเอาชนะคู่แข่งข้างต้น หากนำมาเปรียบเทียบกับยุทธศาสตร์การเอาชนะสงครามของซุนวู มีประโยคอมตะที่เราคุ้นหูกันดีที่ว่า “รู้เขารู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง” ซึ่งการวิเคราะห์ว่าตนเองสามารถเดินหมากได้กี่แนวทาง ก็เพื่อที่จะ “รู้เรา” และการวิเคราะห์แนวทางทั้งหมดที่คู่แข่งจะตอบโต้ได้ ก็เพื่อที่จะ “รู้เขา” ส่วนการตัดสินใจเลือกแนวทางการเดินหมาก ก็คือ ขั้นตอนกำหนดกลยุทธ์ หรือ Strategy Formulation เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย (Goal) ที่ตั้งไว้นั่นเอง

      ทั้งนี้ หากนำมาเทียบเคียงกับทฤษฎีการพัฒนากลยุทธ์ ที่สอนกันในสถาบันการศึกษา จะพบว่า การที่จะรู้เราได้ ต้องมาจากการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน หรือการวิเคราะห์ตนเอง/องค์กร ที่เรียกทับศัพท์ว่า Internal Analysis ซึ่งผลจากการวิเคราะห์นี้ จะได้ผลลัพธ์ออกมาเป็น จุดแข็ง (Strengths) และจุดอ่อน (Weaknesses) ของตนเอง/องค์กร

      การที่จะรู้เขาได้ ต้องมาจากการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก หรือการวิเคราะห์นอกตนเอง/องค์กร ที่เรียกทับศัพท์ว่า External Analysis ซึ่งผลจากการวิเคราะห์นี้ จะได้ผลลัพธ์ออกมาเป็น โอกาส (Opportunities) และอุปสรรค (Threats)

      ซึ่งกระบวนการวิเคราะห์หาจุดอ่อน จุดแข็ง โอกาส และอุปสรรค ก็คือกระบวนการ SWOT Analysis ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือในการวิเคราะห์ทางธุรกิจ ที่หลายท่านอาจรู้จักกันดี

      และหากนำมาผนวกกับวงจร Deming Circle หรือ PDSA ที่ได้เขียนไว้หลายตอนในหนังสือเล่มนี้ สามารถเขียนเป็น Flowchart การพัฒนากลยุทธ์เบื้องต้นได้ ดังนี้  

      Flowchart ข้างต้น สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนากลยุทธ์ต่างๆ หรือทำความเข้าใจขั้นตอนต่างๆ ในทางธุรกิจได้ เช่น การพัฒนากลยุทธ์ด้านการตลาดของแต่ละโครงการ หากเป็นการทำ Internal Analysis ก็จะต้องสำรวจโครงการตนเอง เพื่อหาจุดอ่อนและจุดแข็ง เป็นต้นว่า ทำเลที่ตั้ง ราคาขาย รูปแบบ ฯลฯ ส่วนการทำ External Analysis ก็จะต้องสำรวจปัจจัยแวดล้อมภายนอก ทั้งในระดับ Micro เป็นต้นว่า ลูกค้า คู่แข่ง สินค้าทดแทน ฯลฯ และในระดับ Macro เป็นต้นว่า เศรษฐกิจ สังคม การเมือง ฯลฯ เพื่อหาโอกาสและอุปสรรค จากนั้น จึงทำการกำหนดเป้าหมาย และกำหนดกลยุทธ์ในลำดับต่อไป


โดยสรุปแล้ว การพัฒนากลยุทธ์ใดๆ ก็ตาม ควรดำเนินการอย่างเป็นขั้นตอน ตามที่ได้แสดงขั้นตอนไว้ใน Flowchart ข้างต้น เพื่อหลีกเลี่ยงการตกหล่นปัจจัยที่เกี่ยวข้อง และอิงอยู่บนพื้นฐานของเหตุและผล

อย่างไรก็ดี มีข้อสังเกตว่า การพัฒนากลยุทธ์ใดๆ ก็ตาม ถ้าใช้ระยะเวลาน้อยเพียงใด ย่อมได้เปรียบคู่แข่งมากเพียงนั้น เช่นเดียวกับการแข่งขันหมากรุก ซึ่งโดยปกติ จะมีเงื่อนไขของเวลาที่ใช้ในการเดินหมากกำกับไว้ ดังนั้น การพัฒนากลยุทธ์ จึงควรตระหนักถึงความสำคัญในข้อนี้ไว้ด้วย


ติดตามหนังสือ "บันทึกแมคเคลเลอร์: เผยกลยุทธ์การลงทุนและบริหารการก่อสร้าง โครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์" ได้แล้ววันนี้ ที่ร้านซีเอ็ดบุ๊คเซ็นเตอร์ นายอินทร์ บีทูเอส ศูนย์หนังสือจุฬาฯ และร้านหนังสือชั้นนำทั่วประเทศ

ดูรายละเอียดได้ที่ >>> http://mckeller.co.th/th/knowledge-and-experience-/mckeller-book-1-1